Hạn mức tăng trưởng (room) tín dụng mới cho năm 2023 là 14%, nhưng nửa chặng đường đã qua, con đường tới đích vẫn còn khá dài!
Lãi suất, một nửa vấn đề!
Nếu năm 2022, room tín dụng là câu chuyện nóng khi một loạt Ngân hàng chạm trần cho vay thì năm nay “gió đã đổi chiều”, tín dụng không còn giữ vai trò xung yếu xúc tiến tăng trưởng kinh tế khi sức kết nạp vốn kém.
Kỳ vọng tín dụng sẽ tăng nhanh hơn trong nửa cuối năm 2023
Hạng “lãi suất vay cao khiến doanh nghiệp gặp khó” được đề cập liên tục trên các dụng cụ truyền thông, cùng với tăng trưởng tín dụng thấp… có lẽ là sức ép đối với Chính phủ, Ngân hàng quốc gia và hệ thống Ngân hàng. Theo đó, ngày 14/3/2023, nhà băng quốc gia bất ngờ ban bố hạ lãi suất điều hành trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa có tín hiệu sẽ dừng tăng lãi suất. Tính đến giữa tháng 6/2023, cơ quan này đã có 4 đợt giảm lãi suất điều hành và các nhà băng thương nghiệp dần cắt giảm lãi suất cho vay, tương trợ khách hàng.
Nhiều nhà băng đã giảm nhất loạt 0,5 - 1%/năm lãi suất cho vay với các khoản vay hiện hữu và vay mới; giảm từ 1%/năm trở lên với các khoản vay phục vụ tiêu dùng có tài sản bảo đảm, bổ sung vốn lưu động, hoặc vay mới phục vụ hoạt động sinh sản - kinh dinh.
Đáng lưu ý, thời khắc HUBA ban bố khảo sát trên có đưa ra dự báo, đơn hàng của các doanh nghiệp sẽ tốt lên kể từ quý II/2023, nhưng thực tiễn đã không diễn ra như vậy.
Tính đến cuối tháng 6/2023, GDP tăng 3,72% so với cùng kỳ, thấp hơn nhiều so với mức tăng 6,46% của nửa đầu năm 2022 cũng như mục tiêu 6,5% cho năm 2023.
“Như đã diễn ra kể từ đầu năm nay, nguyên do chính dẫn đến kết quả tăng trưởng âm u tiếp chuyện là do hoạt động sản xuất và nhu cầu bên ngoài sụt giảm”, ông Đinh Đức Quang, tổng giám đốc Khối kinh dinh tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam nhận xét.
Ông Phan Thanh Tịnh, Giám đốc Công ty TNHH Thủy sản Việt Âu san sẻ, nếu nói rằng những nỗi lo hiện giờ của các doanh nghiệp hoàn toàn do lãi suất cao là không đúng, bởi nhu hành lang thụ nội địa giảm, hay nói cách khác, nhu cầu của nền kinh tế giảm, tức một phần lý do ở trong nước. Ngoài ra, kinh tế Việt Nam cốt tử phụ thuộc vào xuất khẩu, tình trạng xuất khẩu giảm sẽ có tác động tiêu cực đến nền kinh tế.
“Nhiều doanh nghiệp cần lãi suất hạ, nhưng đối với doanh nghiệp sản xuất thì chỉ lãi suất hạ thôi là chưa đủ. Những doanh nghiệp có khoản vay cũ có nhu cầu hạ lãi suất, còn doanh nghiệp sản xuất có doanh thu giảm 60 - 70% thì vay mới để làm gì? Không có đơn hàng thì sản xuất gì?”, ông Tịnh nhấn mạnh.
giám đốc điều hành một nhà băng cho biết, nhà băng đã dành 4.000 tỷ đồng với lãi suất cho vay 5%/năm để tương trợ doanh nghiệp khôi phục hoạt động sinh sản - kinh doanh, nhưng gần như không cho vay được. Doanh nghiệp đang vay thì đều đặn đến tính sổ khoản vay, khi đến hạn cũng không vay thêm.
Phó thống đốc nhà băng quốc gia Đào Minh Tú cho hay, căn do tín dụng tăng chậm là do kinh tế có nhiều khó khăn, dẫn tới nhu cầu đầu tư giảm, nhu nhà cầu dùng thấp; hoạt động sinh sản - kinh doanh của nhiều doanh nghiệp suy giảm, tồn kho nhiều, đơn hàng ít…
“Lãnh đạo các Ngân hàng cho biết, có những doanh nghiệp đủ điều kiện vay vốn, Ngân hàng mời vay, nhưng lại chưa có nhu cầu vay”, ông Tú nói.
Kỳ vọng lãi suất giảm thêm và tín dụng tăng tốc
Ngân hàng Nhà nước vừa điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2023 cho các tổ chức tín dụng, với mức giao toàn hệ thống khoảng 14%.
Dù rằng lãi suất liên tiếp hạ và lãi suất được nhận diện không phải là căn nguyên chính khiến tăng trưởng tín dụng thấp, nhưng ông Tim Leelahaphan, chuyên gia kinh tế đảm trách Thái Lan và Việt Nam, Ngân hàng Standard Chartered dự báo, Ngân hàng quốc gia sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất tái cấp vốn thêm 0,5%/năm, xuống 4%/năm trong quý III/2023 (trở về mức tương tự như trong những năm đại dịch Covid-19) và giữ nguyên cho đến cuối năm 2025. Ngoài việc cắt giảm lãi suất, Ngân hàng quốc gia sẽ nới lỏng các kỳ hạn vay, bao gồm hoãn trả nợ (lên đến 12 tháng) với lãi suất vay hợp lý.
“Những đợt cắt giảm lãi suất tiếp theo sẽ không vượt quá 0,5%/năm do những lo ngại về rủi ro lạm phát và bất ổn tài chính vẫn hiện hữu”, ông Tim Leelahaphan nói.
Đồng ý kiến, bà Yun Liu, chuyên gia kinh tế đảm trách thị trường ASEAN, Khối Nghiên cứu kinh tế toàn cầu, nhà băng HSBC chia sẻ: “Chúng tôi kỳ vọng, nhà băng quốc gia sẽ cắt giảm lãi suất thêm 0,5%/năm trong quý III/2023, đưa lãi suất điều hành về 4%/năm. Điều này có thể sẽ đảo ngược cố thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng quốc gia trong năm 2022 và cũng tương ứng với mức độ tương trợ tiền tệ trong thời kỳ đại dịch”.
Xung quanh vấn đề này, bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu, Công ty Chứng khoán MB nhận định, tín dụng sẽ tăng nhanh hơn trong nửa cuối năm 2023, dựa trên một số nguyên tố: xuất khẩu có khả năng hồi phục mức tăng trưởng dương, nhất là khi nhu nhà tiêu dùng của Trung Quốc tăng trở lại sau khi mở cửa; hiệu ứng từ lãi suất cho vay giảm bắt đầu kích hoạt lại nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và người dân; các chính sách tài khoá như giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8% sẽ kích thích nhu cầu tiêu dùng; thị trường bất động sản được kỳ vọng bình phục từ quý IV năm nay khi Bộ Xây dựng tích cực tháo gỡ các vướng mắc pháp lý của các dự án đang triển khai, cũng như dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội duyệt vào tháng 10/2023.
“Bên cạnh đó, huy động vốn nửa đầu năm 2023 tăng hăng hái 4,2%, đồng tốc với tín dụng đạt quy mô tương đương, có tức thị thanh khoản dồi dào để các nhà băng có thể cho vay”, bà Hiền nói.
Bà Nguyễn Thị Phương Thanh, chuyên gia Khối phân tách, Công ty Chứng khoán VNDIRECT cho rằng, xét về điều kiện đủ, nhu nhà xí dùng sẽ hồi phục trong nửa cuối năm 2023 nhờ lãi suất cho vay thấp hơn, cùng với đó là Chính phủ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và thuế giá trị gia tăng giảm 2% trong nửa cuối năm 2023.
“Chúng tôi tin rằng, các Ngân hàng thương mại quốc doanh, với lợi thế cạnh tranh là một trong những kênh phân phối nguồn vốn chính của Chính phủ, sẽ là đối tượng chính được hưởng lợi từ việc xúc tiến đầu tư công và có thể nhận mức tăng trưởng tín dụng cao hơn so với các Ngân hàng khác trong ngành”, bà Thanh nói.
Theo bà Thanh, Techcombank, HDBank, VPBank, MBBank, Vietcombank có thể sẽ đạt tăng trưởng tín dụng tốt hơn trong năm 2023 so với các Ngân hàng cùng ngành nhờ thanh khoản dồi dào (Techcombank, MBBank), bộ đệm vốn tốt (VPBank, Techcombank) và kế hoạch tương trợ trong việc cơ cấu lại tổ chức tín dụng yếu kém (Vietcombank, HDBank, MBBank).
Đáng chú ý, Thông tư 06/2023/TT-NHNN vừa được nhà băng quốc gia ban hành bổ sung một số quy định đối với các nhu cầu vốn không được cho vay, bao gồm đảo nợ, để gửi tiền, tính sổ tiền góp vốn, mua chuyển nhượng phần vốn góp tại các công ty cổ phần chưa niêm yết, tính sổ tiền góp vốn hoặc giao kèo hợp tác đầu tư với các dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Theo các chuyên gia kinh tế, việc bổ sung quy định trên sẽ giúp phản ánh chuẩn xác chất lượng tín dụng, thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện niêm yết trên thị trường chứng khoán. Ngoài ra, các nhà băng thương nghiệp thường chỉ giám sát lợi tức khăng khăng và mục đích giải ngân của các khoản vay, chứ không kiểm soát được tình hình kinh doanh hay nguồn trả nợ của bên nhận vốn góp (đối với các khoản vay để góp vốn), nên việc cho vay với các khoản vay góp vốn sẽ dẫn đến rủi ro tiềm ẩn về tính hiệu quả của các khoản vay, cũng như tiềm tàng nguy cơ tăng nợ xấu trong ngày mai.
“Với việc quy định cho vay thắt chặt thêm, tôi cho rằng, Thông tư 06/2023/TT-NHNN có thể làm chậm lại tăng trưởng tín dụng trong ngắn hạn, nhưng dài hạn sẽ đảm bảo an toàn hơn cho tất cả nền kinh tế. Cùng với lãi suất cho vay giảm, chúng tôi kỳ vọng tăng trưởng tín dụng hệ thống sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm 2023 và đạt 10% so với cùng kỳ tại cuối năm 2023, thấp hơn so với đích của Ngân hàng quốc gia”, bà Thanh nhận định.
Ngày 10/7/2023, Ngân hàng quốc gia đã điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2023 cho các tổ chức tín dụng, với mức giao toàn hệ thống khoảng 14%.
>>> Nguồn: http://dongphucteen.vn/tin-dung-giam-vai-tro-dong-luc/33360/
